බහුලව භාවිතා වන ජල මෘදුකාංගයක් භාවිතා කරමින් තාවකාලික කුඩා ගංගා ප්රවාහය අධ්‍යයනය කිරීම
Loading...
Files
Date
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,
Abstract
තාවකාලික කුඩා ගංගා වල තෙත් සහ වියලි අවධීන් ඇති අතර, වර්ෂා කාල වලදී පමණක් එවා ගලා බසින නිසා මළ ගංගා ලෙසද හැඳින්වේ. ඒවා මිරිදිය ජල මූලාශ්‍ර ලෙස අඩු තක්සේරුවක් දී ඇතත්, ලෝකයේ මුලු ගංගා දිගෙන් අඩකටත් වඩා සමන්විත වන්නේ මළ ගංගා වලිනි. තාවකාලික ගංගා ගලන ආකාරය මෘදුකාංග භාවිතා කරමින් ජල ප්‍රවාහන අධ්‍යයන ගංගාවලට අලුත් දෙයක් නොවුවද, මළ ගංගා වලට එසේ නොවේ. එම නිසා මෙම ගංගා පිළිබඳව අප සතුව ඇති දැනුමේ හිඩැසක් ඇත. තාවකාලික ගංගා ප්රවාහ රටාව මූලිකවම එම ස්ථානයේ වර්ෂාපතනය මත රඳා පවති. තවද, එය ගංගා පතුලෙ සිට පස හරහා පහළට ජලය ගලා බසින වෙගය මත රන්දා පවතී. අප කල ක්ෂේත්‍ර පර්යෙෂණ අනුව එය ජල පොෂක ප්‍රදේශ වල සාමාන්‍ය අගයන්ට වඩා දස ගුනයකින් පමන අගයන් ගනී. ශ්‍රී ලංකාවේ වියළි කලාපයේ තාවකාලික ගංගා ගලායාම සමාකරනය කිරීම සඳහා නොමිලේ සහ බහුලව භාවිතා වන පරිගණක මෘදුකාංගයක් වන HEC-HMS මෙම පර්යෙෂණයේ භාවිතා කරන ලදී. අධ්‍යයන ප්‍රදේශයෙන් ලබාගත් දත්ත ගංගාව සමාකරනය කිරීමට භාවිතා කරන ලද අතර, සෘජු ප්රවාහය (වර්ෂාපතනය හේතුවෙන්) ජනනය කරන ලදී. මෙය සිදු කරනු ලැබුවේ ප්රවාහය සමග වර්ෂාපතනය සහ ඉහළම ප්රවාහ පරිමාව සමග ප්රවාහයට ජලය එකතු වන ප්රදේශය අතර සම්බන්ධතා විමර්ශනය කිරීම සඳහා ය. 2020 වසරේ වියළි සහ වැසි සහිත කාලවලදී මෘදුකාංගය මගින් ජනනය වූ ප්රවාහය, අධ්‍යයන ප්රදේශයේ නිරීක්ෂණය කල ප්රවාහයට බොහෝ සෙ සමාන විය. තවද ප්රවාහය සහ වර්ෂාපතනය මෙන්ම ඉහළම ප්රවාහය සහ දායක ප්රදේශය අතර ශක්තිමත් ධනාත්මක සබඳතා පෙන්නුම් කරන ලදී. මෙම අධ්‍යයනය මගින් තාවකාලික ගංගා ප්රවාහය සමීපව සමාකරණය කිරීම සඳහා පොදු මෘදුකාංග සාර්ථකව භාවිතා කිරීමේ යම් හැකියාව නිරීක් ක්ශණය කරන ලදි. අප මෙය ගැන වැඩි දුර අධ්‍යයනයන් නිර්දේශ කරනු ලබන අතර එවායේ ප්‍රතිපල මළ ගංගා සංරක්ෂණයට කිරීම සන්දහා දායක වනු ඇතයි විශ්වාස කරමු.
Description
Keywords
Citation
SLAAS Proceedings of the 78th Annual Session 2022