Communities in DSpace
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
Item type: Item , Diabetic controlling properties of Sri Lankan green leafy vegetable “Malla”(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Perera, M.G.A.N.; Anuradha, N.G.D.; Gayathri, S.M.D.S.; Rasangani, A.W.P.; Dias, P.G.I.; Sabaragamuwa, R.; Kananke, T.C.; Rathnayaka, R.M.K.T.; Wickramaratne, M.N.; Rathnayake, R.M.U.S.K.“Malla” (Olax zeylanica) is a popular green leafy vegetable among Sri Lankan rural population. Traditionally, the leaves of this plant are used to treat urine infections, snake bites and diabetes. As a part of our continuing research to isolate antidiabetic compounds from Sri Lankan edible plants, we report herein the isolation of an antidiabetic compound from Malla leaves. The methanolic extract of dried Malla leaves gave a brown coloured solid upon addition of 98% ethanol. This brown precipitate was further separated into several subfractions using different separation techniques. All the subfractions showed antidiabetic activity. The fraction with the highest antidiabetic activity contained a compound that belongs to the flavonoid glycoside family. Our results provide scientific evidence to support the traditional practice of using Malla to treat and control of diabetes. Further studies are being carried out on to understand the behaviour of this compound as a diabetic controlling agent.Item type: Item , බුරුල්ල ශාකයෙන් තුවාල සුව කිරීමේ හැකියාව ඇතැයි සැලකිය හැකි සංයෝගයක්(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Samarasinghe, P.; Ranasinghe, C.; Jayawardena, K.; Somaratne, S.; Gunaherath, K.B.අනාදිමත් කාලයක සිට මිනිසා තුවාල වලට ප්‍රතිකාර කිරීමට ශාක සහ ශාක කොටස් ප්‍රයෝජනයට ගෙන ඇත. තුවාල වලට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා ඖෂධීය ශාක විශාල සංඛ්‍යාවක් ආයුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාවේ යොදා ගනු ලැබුවද, ඒවායේ අන්තර්ගත තුවාල සුව කිරීමේ ගුණ සහිත ක්‍රියාකාරී රසායනික සංඝටක හඳුනා ගැනීම පිළිබඳ හැදෑරීම් මෙතෙක් සිදු වී ඇත්තේ අල්ප වශයෙනි. එම ශාක වල තිරසාර භාවිතයන් හා ඒවායේ අන්තර්ගතක්‍රියාකාරී රසායනික සංයෝග විද්‍යාත්මකව අනාවරණය කර ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ. බුරුල්ල ශාකය (Leea indica), පිළිස්සුම් තුවාල සුව කිරීම සඳහා භාවිතා කරන තුවාල තෛලය සෑදීමට යොදා ගනු ලබන ප්‍රධාන අමු ද්‍රව්‍යයකි. එම ශාකයෙහි අන්තර්ගත, තුවාල සුව කිරීමේ කාර්‍යයට ආධාර වෙතැයි සැලකිය හැකි ක්‍රියාකාරී රසායනික සංයෝග මොනවාදැයි හඳුනා ගැනීම සහ එම සංයෝග වල ක්‍රියාකාරිත්වය කෙසේ වේදැයි අනාවරණය කර ගැනීමේ අරමුණින් අප විසින් රසායනාගාර මට්ටමේ පරීක්ෂණ මාලාවක් සිදු කරන ලදී. එහිදී අප විසින් බුරුල්ල ශාක පොත්තෙන් ලබා ගත් නිස්සාරක හමුවේ වගා කරන ලද සත්ත්ව අපිච්ඡද සෛල, විද්‍යාගාර තත්ත්ව යටතේ පරීක්ෂා කරන ලදී. එම පරීක්ෂණ වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ක්‍රියාකාරී නිස්සාරකයක් තුළ තිබී හඳුනා ගන්නා ලද සංයෝගයක් එම සෛල වල සාමාන්‍ය ගුණනය සහ පැතිරීමේ හැකියාව සැලකිය යුතු ලෙස ඉහළ නංවන බවට තහවුරු විය. එම සංයෝගය අපිච්ඡද සෛල වලට විෂකර ද නොවේ. මෙම සංයෝගය stigmast-5-en-38,7a, 22a-triol ලෙස විශ්ලේෂණ රසායන විද්‍යාත්මක ක්‍රම මගින් හඳුනා ගන්නා ලදී. එය ශාක විශේෂ කිහිපයකින් පමණක් හමු වී ඇති විරල, ශාකමය ස්ටෙරොයිඩ වර්ගයට අයත් සංයෝගයකි. එය තුවාල සුව කිරීමේ හැකියාවක් සහිත සංයෝගයක් ලෙස සැලකිය හැකි අතර, එහි ක්‍රියාකාරිත්වය සජීවී සතුන් යොදා ගනිමින් තවදුරටත් අධ්‍යයනය කිරීම වැදගත් වේ. (මෙම පර්යේෂණය සඳහා ව්‍යාපෘති අංක NSF/PSF/ICRP/2017/HS/02 යටතේ මුල්‍ය ප්‍රතිපාදන ලබා දීම වෙනුවෙන් ජාතික විද්‍යා පදනමට අපි ගෞරවණීය ස්තූතිය පුද කරමු.)Item type: Item , Use of fluoride-responsive riboswitch as a biosensor for determination of fluoride levels in drinking water(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Nissanka, L.N.A.J.P.; Abeyrathne, E.K.D.; Satharasinghe, M.; Banushan, P.; Silva, G.N.Fluoride is a trace element that is obtained mainly through drinking water. Even though fluoride is beneficial for dental health, high levels of fluoride may cause health issues such as dental and skeletal fluorosis, low weight and height at birth, nephrotoxicity, and neurotoxicity. In Sri Lanka, high fluoride levels in groundwater have become a major problem as the majority of the population uses untreated groundwater as their main drinking water source. Therefore, it is essential to measure and evaluate the fluoride content of drinking water using an accurate, inexpensive, and selective method to prevent harmful effects on health. However, most of the currently available fluoride detection techniques lack sensitivity and selectivity whereas some analytical methods are labor-intensive and time-consuming. In this study, we exploit the fluoride-sensing regulatory RNA element called fluoride-riboswitch (FRS) as new approach for monitoring fluoride levels. A riboswitch is a non-coding part of the messenger RNA (mRNA) that can sense specific cellular metabolites such as fluoride ions and regulate the downstream gene expression via conformational changes in response to ligand binding. In this research, we used a bacteria (E. coli) harbouring FRS coupled to a reporter gene (encodes the enzyme β-galactosidase) to determine the fluoride concentration in drinking water. The β- galactosidase activity is proportional to the fluoride level in the water sample as the expression of the reporter gene is regulated by the binding of fluoride to FRS. According to our results, water samples obtained from Kurunegala, Jaffna, and Mulliathivu showed a high concentration of fluoride compared to other regions, and these values are close to the WHO recommended upper limit of fluoride levels in drinking water. Based on the data, authorities can take necessary measures to advice people in fluoride endemic areas to consume purified drinking water to avoid further fluorosis risk.Item type: Item , දියර කිරි හා පිටි කිරි තුල ඩී. සී. ඩී රසායනිකය තිබේදැයි හදුනා ගැනීමට පහසු ක්‍රමයක්(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Karunaratne, B.S.W.; Prashantha, M.A.B.; Nanayakkara, N.G.D.D.; Dissanayake, D.C.K.K.ඩයිසයන්ඩයි ඇමයිඩ් (Dicyandiamide) හෙවත් DCD යනු මෑතකදී ආනයනය කරන ලද කිරිපිටි තුල අංශුමාත්‍ර වශයෙන් අඩංගු වී හදුනාගත් රසායනිකයකි. DCD පරිභෝජනය තුළින් මිනිසාට සිදුවන බලපෑම පිළිබඳව ප්‍රමාණවත් පර්යේෂණ සිදු කෙරී නොමැති අතර DCD කිරිපිටි තුල අඩංගු විය හැකි ප්‍රමාණයන් පිළිබඳව අන්තර් ජාතිකව එකඟතාවයකටද පැමිණ නොමැත. එසේ වුවද අප පරිභෝජනය කරනු ලබන කිරි ආශ්‍රිත අහාර බාහිර රසායනකයන්ගෙන් තොර බව සහතික කිරීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණකි. පොහොරක් ලෙස තණබිම් වලට DCD භාවිතා වන අතර ගවයන් මෙම තණබිම් මත යැපීමෙන් පසුව DCD ශරීර ගත වී අවසානයේ අංශුමාත්‍ර ලෙස අප පරිභෝජනය කරනු ලබන කිරි තුල අඩංගු විය හැකි බවට සැක කෙරේ. DCD රසායනිකය තුල අඩංගු අධික නයිට්‍රජන් ප්‍රතිශතය නිසා කිරි නියදියේ තිබෙන ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි ප්‍රෝටීන් ප්‍රමාණයක් තිබේ යැයි ව්‍යාජ ලෙස නිර්ණය විය හැක. එය පාරිභෝගිකයන් නොමගයන සුලු තොරතුරකි. දැනට කිරි වල අඩංගු DCD හදුනාගැනීමට ප්‍රධාන රසායනික විශ්ලේෂණ ක්‍රම කිහිපයක් පවතින අතර ඒවා බොහොමයක පිරිවැය ඉතා ඉහළය. එමෙන්ම ඒ සඳහා ඉහල තාක්ෂණික හැකියාවක් සහිත පර්යේෂණාගාර පහසුකම්ද අවශ්‍ය වේ. මෙම අධ්‍යනයේදී අප මෙම ගැටළු මග හරවා ගැනීමට සාපේක්ෂව අඩු වියදමක් සහිත හා භාවිතයට පහසු FTIR වර්ණාවලිය (Fourier-transform infrared spectroscopy) යොදා ගනිමින් විශ්ලේෂණාත්මක ක්‍රමවේදයක් ඉදිරිපත් කොට ඇත. මෙම අධ්‍යනයේදී DCD අඩංගු කිරි වල අධෝරක්ත වර්ණාවලියේ සිදුවන වෙනස උපයෝගී කරගනිමින් DCD හදුනාගැනීම සිදු කෙරේ. එමෙන්ම එම වෙන සේ ත්‍රීව්‍රතාවය අනුව DCD අඩංගු වන ප්‍රමාණය හදුනා ගැනීමද සිදු කෙරේ. මේ සදහා ප්‍රස්තාරික ක්‍රමයක් යොදාගෙන ඇති අතර මෙම ක්‍රමයේ නිරවද්‍යතාවය පරික්ෂා කිරීම සදහා, දන්නා ප්‍රමාණ වලින් DCD කලවම් කරන ලද දේශීය දියර කිරි, සහ කිරිපිටි සාම්පල යොදා ගැනුණි. මෙම ක්‍රමය භාවිතා කොට, 0.49 mg/ml වැනි අවම සාන්ද්‍රණ සීමාවක් දක්වා DCD හඳුනා ගත හැකි අතර, 1.48 mg/ml සීමාවක් දක්වා DCD අඩංගු වන ප්‍රමාණය ගණනය කල හැක. අප සිදු කල මෙම අධ්‍යයනය, කිරි කර්මාන්තයට මෙන්ම ආහාර වල ගුණාත්මක භාවය පරික්ෂා කිරීමේ නියැලී සිටින ඉදිරි පෙළ නිලධාරීන්ටද වැදගත් වනු නොඅනුමානය.Item type: Item , සාන්ද්‍රගත නිරුඵළිය භාවිතා කර පොල්තෙල් වල අඩංගු ඇෆ්ලටොක්සින් ඉවත් කිරීම සහ එම ක්‍රියාවලියට භාව්වා කිරීමේදී පොල්තෙල් වල සිදුවන ගුණාත්මක ව්‍යාස්වර්ම අධ්‍යයනය කිරීම(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Wanniarachchi, M.P.G.; Kasun, B.V.T.ඇෆ්ලටොක්සීන් නැමැති පිළිකාකාරකය අන්තරගත වූ පොල්තෙල් ඉවත දැමීම වෙනුවට පොල්තෙල් වලින් එය ඉවත් කර ගැනීම සඳහා වැඩි දියුණු කළ ක්‍රමවේදයක් ලෙස සාන්ද්‍රගත හිරුඑළිය භාවිතය සහ එහි විභවය අධ්‍යයනය කිරීම සිදු කරන ලදී. එසේම එම ක්‍රියාවලියට පොල්තෙල් යොදා ගැනීම තුළින් ආහාරයක් ලෙස පොල්තෙල් භාවිතයට අවශ්‍ය කෝරාගත් ගුණවල වෙනස්විමක් සිදුවේද යන්න සොයා බැලීම ද මෙම පර්යේෂණයේදී අරමුණු විය. සූර්ය කිරණ භාවිතයෙන් පොල්තෙල් වලින් ඇෆ්ලටොක්සීන් ඉවත් කිරීම සඳහා පෙර කරන ලද පර්යේෂණයන්ට සාපේක්ෂව මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ සාමාන්‍ය පරිදි සුර්යාලෝකයට නිරාවරණය වෙනුවට සාන්ද්‍රහක සුර්යා ලෝකය අවතල දර්පණ හැඩයක් සහිත උපකරණයක් තුළින් ලබා ගැනීමයි. එමඟින් අඩු කාලාන්තරයක් තුළ පොල්තෙල් පරිභෝජනය කිරීමේදී එය තුළ තිබිය යුතු ගුණාත්මක අගයන්ට අවම බලපෑමක් වන ලෙස ඇෆ්ලටොක්සීන් ඉවත් කරගැනීම සිදු කරගන්නා ලදී. වෙළද නාමයක් සහිත හා රහිතව කෝරාගත් පොල්තෙල් සාම්පල් වල ආරම්භක ඇෆ්ලටොක්සින් ප්‍රමාණය සොයාගන්නා ලදී. එසේම පොල්තෙල් වල ආරම්භක අයඩින් අගය (IV), සැපොනිකරණ අගය (SAP), නිදහස් මේද අම්ල ප්‍රමාණය (FFA) සහ සමස්ත මේද අම්ල පිළිබඳ දත්ත (Fatty Acid profile) පර්යේෂණාත්මකව නිර්ණය කරන ලදී. නවමු ලෙස නිපදවන ලද හිරු කිරණ සාන්ද්‍රගතව ලබාගත හැකි උපකරණයක් ඔස්සේ මිනිත්තු 10 (T-1) සහ මිනිත්තු 20 (T-2) යන කාලාන්තර වලදී සාන්ද්‍රගත ඉර එළියේ පොල්තෙල් තැබීමට සලස්වන ලදී. මෙහිදී හිරු කිරණවල අන්තර්ගත පාරජම්බුල (UV) කිරණ වලින් සමන්විත විකිරණ පොල්තෙල් තුළ අඩංගු ඇෆ්ලටොක්සීන් අණු වෙතට වර්තනය වී අණු ඛණ්ඩනය කිරීමෙන් ඇෆ්ලටොක්සින් ඉවත් කිරීම අපේක්ෂා කරයි. ඉන්පසු ඒ යොදාගත් සැම පොල්තෙල් නියැදියකට අවසාන ඇෆ්ලටොක්සින් ප්‍රමාණ සහ ඉහතසඳහන් කළ ගුණාත්මක අගයන් නැවත නිර්ණය කරන ලදී. යුරෝපා සංගමයේ අනුදැනුම් පරිදි පොල්තෙල් වල අන්තර්ගත විය හැකි උපරිම සමස්ත ඇෆ්ලටොක්සීන් ප්‍රමාණය සහ ඇෆ්ලටොක්සීන් B1 ප්‍රභේදයේ ප්‍රමාණය වන බිලියනයට කොටස් 4 සහ 2 යන ප්‍රමාණයන්ට වඩා ඉහළ අගයක තිබූ පර්යේෂණයට යොදාගත් පොල්තෙල් සාම්පල් වල ඇෆ්ලටොක්සීන් ප්‍රමාණ වඩා පහළ අගයකට අඩු වී ඇති බව පර්යේෂණයේදී ලබාගත් ප්‍රතිඵල ඔස්සේ අනාවරණය විය. ප්‍රතිශක ලෙස T-1 : T-2 කාලාන්තර වලදී 94.00% සහ 98.67% අඩු වීමක් සිදු වී තිබුණි. එසේම ශ්‍රී ලංකා ප්‍රමිති ආයතනය විසින් නිකුත් කර ඇති SLS 32: 2017 වාර්තාවට අනුව පොල්තෙල් ආහාරයක් ලෙස භාවිතයේදී තිබිය යුතු ඉහත ගුණාංගවල අවශ්‍යකා ඉක්මවා නොයන ලෙස මෙම ක්‍රියාවලියට ලක්කළ පොල්තෙල් සාම්පල වල අගයන් විචලනය වී තිබුණි. තවදුරටත් යථෝක්ත ක්‍රමවේදය ඔස්සේ විශේෂයෙන්ම විෂහරණය සම්බන්ධ පර්යේෂණයන් හරහා සනාථ කිරීමෙන් මෙය මහා පරිමාණ කර්මාන්තමය සහ පාරිභෝගික හානි වළක්වා ගැනීමේ මාර්ගයක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිවනු ඇත. පොල්තෙල් දකුණු ආසියානු රටවල මෙන්ම වර්තමානයේ යුරෝපීය රටවලද ප්‍රචලිත වෙමින් පවතින ආහාරමය සහ ඖෂධිය වටිනාකමක් සහිත ආහාරයක් නිසා මෙහි නිෂ්පාදනය තුළදී ඇෆ්ලටොක්සීන් නිපදවීම අතිශය හානිදායක වේ. සරල සහ ඵලදායි ක්‍රමවේදයක් ලෙස පොල්තෙල් නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලි වලදී එහි එක් උපාංගයක් ලෙස සාන්ද්‍ර හත හිරු කිරණ හමුවේ ඇෆ්ලටොක්සීන් ඉවත් කිරීම හඳුන්වා දීම දක්වා මෙය වැඩි දියුණු කිරීමට අපේක්ෂා කරයි.