Communities in DSpace
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
Item type: Item , ස්වයං දැනුවත් භාවය, සමාජ දැනුවත් භාවය සහ සමාජ සහයෝගය උපාධි අපේක්ෂකයින්ගේ ජිවිත තෘප්තිය කෙරෙහි කරනු ලබන බලපෑම(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Welagamage, S.S.සමාජ දැනුවත්භාවය, සමාජ සහයෝගය, ස්වයං දැනුවත්භාවය ජිවිත තෘප්තිය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය මූලාශ්‍ර ලෙස හඳුනාගත හැකි වන අතර මෙම අධ්‍යයනයේ ප්‍රධාන අරමුණ වූයේ උපාධි අපේක්ෂකයින්ගේ ජිවිත තෘප්තිය කෙරෙහි ස්වයං දැනුවක් භාවය, සමාජ දැනුවත් භාවය සහ අවබෝධ වූ සමාජ සහයෝගයේ බලපෑම තක්සේරු කිරීමයි. අවසාන වසරේ උපාධි අපේක්ෂකයින් 118 දෙනෙකු විශ්ලේෂණයට ඇතුළත් කර ඇති අතර පහසු නියැදිමක් භාවිතා කරමින් ප්‍රශ්නාවලියක් හරහා දත්ත රැස් කරන ලදී. ආකෘතිය පරීක්ෂා කිරීම සඳහා උපකල්පන පහක් සංවර්ධනය කරන ලද අතර විස්තරාත්මක සංඛ්‍යාලේඛන, සහ සම්බන්ධතාව, ප්‍රතිගාමීත්වය සහ සාධක විශ්ලේෂණය යන ශිල්පීය ක්‍රම භාවිතා කරමින් සංඛ්‍යානමය මෘදුකාංග ආධාරයෙන් දත්ත විශ්ලේෂණය සිදු කරන ලදී. සිසුන්ගේ ස්වයං දැනුවත් භාවය (0.289), සමාජ දැනුවක් භාවය (0.380), පවුලෙන් ලැබෙන සමාජ සහයෝගය (0.303) සහ මිතුරන්ගේ සමාජ සහයෝගය (0.339) අධ්‍යයන ජීවිත කෘතිය සමඟ සැලකිය යුතු ධනාත්මක සබඳතාවක් ඇති බව සොයා ගැනීම් වලින් හෙළි විය. ප්‍රතිගාමී ප්‍රතිඵල වලින් පෙන්නුම් කරන්නේ අධ්‍යයන ජිවිතයේ තෘප්තිමක්භාවයේ සම්පූර්ණ විචල්‍යතාවයෙන් 49.5% ක් මෙම අධ්‍යයනයට ඇතුළත් කර ඇති සියලුම ස්වාධීන විචල්‍යයන් මගින් පැහැදිලි කර ඇති අතර පවුලේ සහයෝගය, චිත්‍ර සහාය සහ සමාජ දැනුවත් භාවය සැලකිය යුතු ලෙස ජීවිත කෘතියට, ස්වයං දැනුවත් භාවයට සහ තනි තනිව වැදගත් පුද්ගලයාගෙන් ලැබෙන සහයෝගයට සැලකිය යුතු ලෙස බලපාන බවයි. ඔවුන්ගේ ශක්තීන්/ දුර්වලතා හඳුනාගෙන එම පැතිවල වැඩ කිරීම ඔවුන්ගේ අධ්‍යයන ජීවිතයේ තෘප්තියට බලපාන්නේ යැයි ඔවුන් නොසිතන බව ද සොයා ගැනීම් වලින් හෙළි විය. ජීවිතයේ චිත්තවේගීය සිදුවීම සඳහා ස්වයං දැනුවත් භාවය සහ කනි කනිව වැදගත් පුද්ගල සහයෝගය බෙහෙවින් බලපාන නමුත්, උපාධි අපේක්ෂකයින් ඔවුන්ගේ ජිවිත තෘප්තියේ අක්යවශ්ය අංගයක් ලෙස නොසලකන බව මෙයින් කහවුරු වේ. එබැවින්, වැඩි අධ්‍යාපනයක් ලබා දිම තුලින් පෞරුෂ වර්ධනය පිළිබඳ ස්වයං දැනුවත්භාවයේ වැදගත්කම, විශේෂ පුද්ගලයෙකු සමඟ ඔවුන්ගේ සතුට හා දුක බෙදා ගැනීමේ වැදගත්කම් ඔවුන්ගේ ජීවිත යහ පැවැක්ම වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා කරනු දායකත්වය අවබෝධ කරදීම වැදගත්වේ.Item type: Item , ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාර අලෙන්සැල් වල ඇති මෙනු අයිත්තම්වල පවතින පෝෂණ තොරතුරු හඳුනාගැනීම සහ එම තොරතුරු ලබා ගැනීම පිළිබඳ පාරිභෝගිකයින්ගේ අපේක්ෂාවන් හඳුනා ගැනීම්(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Munasinghe, I.M.M.; Adikari, A.M.N.T.වර්.තමානයේ, මිනිසුන් ඔවුන්ගේ කාර්.ය බහුල වැඩ කාලසටහන් සමඟ නිවසින් බැහැරව බොහෝ ආහාර අනුභව කිරීමට නැඹුරු වෙති. පෝෂණය සහ සෞඛ්‍යය පිළිබඳ දැනුම සමඟ පාරිභෝගිකයින් සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර ගැන සැලකිලිමත් වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ආහාර අලෙවිසැල්වල ඇති මෙනු අයිත්තම් වල පෝෂණ තොරතුරු හඳුනා ගැනීම සහ එම කොරතුරු ලබා ගැනීම පිළිබඳ පාරිභෝගිකයින්ගේ කැමැත්ත හඳුනා ගැනීම සඳහා සීමිතඅධ්‍යයනයන් සිදු කර ඇත. එම නිසා මෙම අධ්‍යයනයේ අරමුණ වුයේ ආහාර අලෙවිසැල් වල ඇති මෙනුවල පෝෂණ තොරතුරු හඳුනා ගැනීම සහ එම පෝෂණ තොරතුරු ලබා ගැනීම පිළිබඳ පාරිභෝගිකයින්ගේ අපේක්ෂාවන් තීරණය කිරීමයි. තෝරාගත් පාරිභෝගිකයින් 203 ක් සහ ආහාර අලෙවිසැල් 30 ක් සමඟ අධ්‍යයන සිදු කරන ලදී. පාරිභෝගිකයින්ගෙන් දත්ත රැස් කිරීම සඳහා පුර්ව- පරීක්ෂා කරන ලද ස්වයං- පරිපාලන මාර්ගගත ප්‍රශ්නාවලියක් භාවිතා කරන ලද අතර, පුද්ගල සම්මුඛ සාකච්ඡා සහ දුර කරන සම්මුඛ සාකච්ඡා ආහාර අලෙපිසැල් වලින් තොරතුරු රැස් කිරීම සඳහා භාවිතා කරන ලදී. තෝරාගත් පාරිභෝගිකයින් 203 දෙනාගෙන්. පාරිභෝගිකයින් 58.6% ක් ආහාර අලෙවිසැල්වල මෙනුවල පෝෂණ තොරතුරු ලබා ගැනීමට කැමති වූ අතර. ඔවුන්ගෙන් 75% ක් වෙබ් අඩවි සංදර්ශක වලට වඩා මෙහු විස්තර මත පෝෂණ තොරතුරු ලබා ගැනීමට කැමති පිය. අලෙපිසැල් වලින් ලබා ගන්නා ආහාර ගැන පාරිභෝගිකයින් දැන ගැනීමට අපේක්ෂා කරන ප්‍රධාන පෝෂණ තොරතුරු වුයේ කැලරි. කාබෝහයිඩ්‍රේට්, මේදය, කොලෙස්ටරෝල්, ප්‍රෝටීන් සහ සීනි ප්‍රමාණයයි. අලෙපිසැල් වල ඇති මෙනුවල පෝෂණ තොරතුරු තිබේ නම්, පාරිභෝගිකයින්ගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වයන්ට සුදුසු මෙනු තෝරා ගැනීමට හැකි හේතුවෙන් ආහාර අලෙවිසැල් වලින් ආහාර පරිභෝජනය කිරීමේ වාර ගණන වැසි වන බව පාරිභෝගිකයින්ගෙන් සියයට පනහක් පෙන්වීය. මෙනු වල පෝෂණ තොරතුරු දැක ඇත්තේ පාරිභෝගිකයින් 203 දෙනාගෙන් පාරිභෝගිකයින් 6.9% ක් පමණි. මුළු ආහාර අලෙවිසැල් 30 න් 5ක් (16.67%) පමණක් ඔවුන්ගේ මෙනුවල පෝෂණ තොරතුරු පෙන්වා ඇති අතර ඔවුන් කාබෝහයිඩ්‍රේට්. ප්‍රෝටීන්, මේදය සහ සීනි පිළිබඳ තොරතුරු ලබා දී ඇත. අධ්‍යයනයේ ප්‍රතිඵල වලින් හෙළි වූයේ ආහාර අලෙපිසැල් වල මෙනු අයික වල පෝෂණ තොරතුරු සීමිත ප්‍රමාණයක් පවතින අතර පාරිභෝගිකයින්ගෙන් අඩකට වඩා වැසි පිරිසක් ආහාර අලෙවිසැල් වල මෙනුවල පෝෂණ තොරතුරු පිළිබඳව දැන ගැනීමට කැමැත්තක් දැක්වූ බවයි.Item type: Item , වැඩිහිටියන්ගේ ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදු තීරණය කරන සාධක හඳුනාගැනීම් සහ නම් පුරුදු ඔවුන්ගේ ආහාර ටේල් වල ගුණාත්මක භාවයට ඇති සම්බන්ධතාවය හඳුනාගැනීම(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Dharmadasa, M.A.B.G.; Adikari, A.M.N.T.අප ලබාගන්නා ආහාර වේල් වල ගුණාත්මක භාවය සහ එම ආහාර වේල් වල තත්ත්වය ආහාර සම්බන්ධ ලෙඩ රෝග ඇතිවීම සඳහා සෘජුවම බලපායි. එම නිසා වර්තමානයේදී මිනිසුන් ඔවුන්ගේ ආහාර වෙල් පිළිබඳව වඩාත් සැලකිලිමත් වීමට පෙළඹී ඇත. ආහාර වේල් වල ගුණාත්මක භාවය තීරණය කරන ප්‍රධානම සාධකයක් වන්නේ ඔවුන්ගේ ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදුයි. මෙම ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදු තීරණය කරන සාධක හඳුනා ගැනීමට සහ එම පුරුදු ඔවුන්ගේ ආහාර වේල් වල ගුණාත්මක භාවයට ඇති සම්බන්ධතාවය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු කර ඇත්තේ ඉතාමත් සීමිත පර්යේෂණ සංඛ්‍යවකි. එම නිසා මෙම අධ්‍යයනය වැඩිහි වියන්ගේ ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදු නිරණය කරන සාධක හඳුනා ගැනීමට සහ එම සාධක ආහාර වේල්වල ගුණාත්මකභාවයට ඇති සම්බන්ධතාවය හඳුනා ගැනීම අරමුණු කරගෙන සිදු කරන ලද්දකි. කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ වෙසෙන ඔවුන්ගේ නිවාස සඳහා ආහාර මිලදී ගැනීම සිදු කරන වැසිහි වියන් 113 දෙනෙකු සම්බන්ධ කරගනිමින් මෙම අධ්‍යයනය සිදු කරන ලදී. එම වැසිහි වියන්ගේ සමාජ ආර්ථික තොරතුරු සහ ඔවුන්ගේ ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදු පිළිබඳව දත්ත ප්‍රෂ්ණාවලියක් භාවිතයෙන් එක් රැස් කර ගන්නා ලදි. ආහාර වේල් පිළිබඳව තොරතුරු එක්රැස් කරගැනීම සඳහා දින තුනක් ඇතුළත ඔවුන් ලබාගත් සියලු ආහාරපාන ද සටහන් කිරීම සඳහා උපදෙස් ලබාදුනි. පසුව මෙම දත්ත උපයෝගී කරගෙන අහාර වේල් වල ගුණාත්මක භාවය නිර්ණය කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර දර්ශකයක් වන DQ-H දර්ශකය යොදා ගන්නා ලදී. DQ-H අගය 0 සිට 100 දක්වා වූ පරාසයක් වන අතර එම අගය සියයට ආසන්නවත්ම ආහාරය ගුණාත්මක භාවය ද ඉහළ යයි. DQl-H අගය මගින් ආහාර වේල් වල පිපිධත්වය, ප්‍රමාණවත් බව, මධ්‍යස්ථභාවය සහ ආහාර වේලෙහි සමස්ත සමතුලිතාවය යන අංග හතර පිළිබඳව අධ්‍යයනයක් සිදු කළ හැකිය. තවද ආහාර දත්ත තක්සේරු කිරීමට Food-Base 2000 මෘදුකාංගය භාවිතා කරන ලදි. සංඛ්‍යාතමය විශ්ලේෂණය කිරීමට SPSS මෘදුකාංගය භාවිතා කරන ලදී. මෙම පරීක්ෂණ අධ්‍යයන සාම්පලය වයස අවුරුදු 18 ත් 65 ත් අතර වැසිහි වියන් 113 දෙනෙකු ගෙන් සමන්විත විය. මෙම සාම්පලයේ සාමාන්‍ය වයස අවුරුදු 50.3±8.9 විය. පෝෂණ තොරතුරු, රසය, මිල, කල් ඉකුත්වන දිනය, ආහාර වල අමුද්‍රව්‍ය ලැයිස්තුව, ආහාර සැකසීමේ පහසුව සහ ආහාර අලෙවිසැල් පිහිවීම නියැදියේ මිල දී ගැනීමේ පුරුදු තීරණය කරන බව ප්‍රතිඵල වලින් පෙනී ගියේය. සාම්පලයේ මධ්‍යන්‍ය DQ-H අගය 63.27±10.03 වූ අතර වැසිහි වියන්ගෙන් 88% කට DQl-1 අගයන් 250 තිබූ අතර එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ බහුතරයක් ගුණාත්මක ආහාර වේල් ලබාගෙන ඇති බවයි. සොයා ගැනීම් මගින් ජනවාර්ගිකත්වය, රැකියාව, අධ්‍යාපන මට්ටම සහ නිවසේ මාසික ආදායම යන සමාජ ආර්ථික තොරතුරු සහ ආහාරයේ ගුණාත්මක භාවය අතර සම්බන්ධයක් පෙන්නුම් කළේය (p<0.05). එපමණක් නොව, මිල, වෙළඳ නාමය. ආහාර වල පෝෂණ තොරතුරු, නැවුම් බව සහ ගබඩා කිරීමේ සහ තබා ගැනීමේ කොන්දේසි අනුව ආහාර වල සමස්ත ගුණාත්මකභාවය, ආහාර සැකසීමේ පහසුව සහ ආහාර මිලදී ගන්නා වෙළඳසල් වලට ඇති දුර ප%මාණය යන සාධක සහ ඔවුන්ගේ ආහාර වේල් වල ගුණාත්මක භාවය අතර ඍජු සම්බන්ධතාවක් පෙන්නුම් කළේය (pItem type: Item , Can Sri Lanka fight for its beautiful beaches by paying more for a plastic-free coastline?(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Senanayake, S.M.S.N.; Udugama, J.M.M.; Ganepola, G.A.N.D.Sri Lanka, a stunning island nation, has an abundance of breathtaking natural beauty with golden sandy beaches. However, as a result of poor waste management, consumer behavior, and dumping, Sri Lanka's economically significant beaches have grown more polluted by microplastic and plastic debris. Therefore, we conducted a study with specific objectives to determine the public's preferences to reduce marine plastic litter, to find out the public's Willingness-to-Pay (WTP) for a beach cleanup program, and to estimate the social cost of plastic pollution. Using an econometric analysis, the study focused on 14 beaches in the Western and Southern Provinces in order to collect WTP from both foreign and local beach visitors. From November 2021 to February 2022, data were gathered through face-toface interviews using a semi-structured questionnaire from 227 (54%) locals and 193 (46%) foreign tourists. The study focused on factors of awareness, environmental knowledge, and environmental concern which were quantitatively measured using statements that reflect these factors. Results showed that 77% of foreigners and 82% of locals both expressed the willingness to pay for beach cleanups. Additionally, the variables of occupation and gender had a favorable effect on WTP for beach cleanup. Thus, in comparison to their male counterparts, local female government employees expressed a greater WTP for sustainable beach cleaning. The visitor’s decision to spend an average of 3.4 hours per day cleaning the beach was highly influenced by their social and environmental knowledge. The average monthly WTP was LKR 2 819 per user, and the social cost of plastic pollution for beach users, including fishermen, was LKR 59 422.36. Findings highlighted the need for finding user preferences and economic assessment methods in order to put sustainable planning and development strategies into practice. Finally, the study recommends charging an entrance fee from beach users to safeguard Sri Lankan coastal ecosystems and marine resources by reducing the dumping of plastic waste.Item type: Item , Microplastics in Sri Lankan sea salts(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Sulochana, A.P.W.; Subasinghe, C.W.; Gunasekera, K.M.T.D.Plastics are man-made polymeric materials made from crude oils. Marine plastic pollution has been recognized as a global concern. Sri Lanka (SL) has been identified as the fifth largest marine plastic polluter in world in 2017 with plastic waste generation of 1.59 MMT/year. Most of plastics ends in oceans as marine litter and will break into pieces. When the size is less than 5 mm they are termed as microplastics (MPs). Plastic fragmentation occurs due to sunlight, wind-wave action, and microorganisms (bacteria and fungi) and fragments will compile on ocean floor over years. Microplastics are serious pollutants, which can remain in environment for a longer time leading to accumulation. They could enter into human body through food chains and cause many health risks including immune and respiratory system damage, cell death, cancers and gene mutations. In traditional salt manufacturing process, salt is produced by solar evaporation of sea water directly taken from sea. Therefore, MPs can easily enter into humans. This study analysed five commercial salt brands in SL and salt from Hambantota saltern in three different weather seasons (first inter-monsoon, south-west, and north-east monsoon) for MPs. First, MPs were separated by filtering with a mesh system. MPs were identified and quantified using a dissecting microscope and hot needle test was conducted to confirm plastic. Statistically analysed results indicated the presence of MPs in all samples. Microplastics in commercial salts vary from 10–46 MP/kg whereas salts from Hambantota saltern reported relatively high MPs values varying from 26–108 MP/kg. Most abundant type of MPs was fragments (46%) followed by fibres (32%), nurdles (13%), and microfilms (9%). According to results, there was no variation of MPs between commercial salt brands. There was a seasonal variation of MPs between first inter monsoon season and southwest and north-east monsoon season samples. Salt from south-west monsoon season reported the highest MPs content. Results are alarming as MPs can impart serious risks to human health. Presence of MPs in edible salt has been identified as a global concern; however, in SL as research conducted on MPs is limited, SL has not identified it as a growing concern yet.