Communities in DSpace
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
Item type: Item , Reducing the gap of actual and expected yields of Cashew(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Guruge, K.C.; Herath, H.M.I.K.Cashew (Anacardium occidentale L) is a valuable cash crop in Sri Lanka. There is an unmatched gap between the actual (4-5 kg/tree/year) and the expected yields (15 kg/tree/year) set by the Cashew Corporation, Sri Lanka (CCSL). One of the main causes for low yield is the insufficient nutrient supply. This study aimed to calculate the nutrient requirement of cashew plantations considering nutrients inflows and outflows and to reduce the yield gap by using organic and conventional fertilizers. Nutrient budget was calculated based on nutrient inflows that are fertilizer application and soil nutrient status. Nutrient outflows are consumption by tree, removal by yield as cashew nut, and other losses. Ten years (2010-2020) yield records obtained from plantations of CCSL. The off-take nutrients were calculated by laboratory analysis of harvested nuts. Published data used to assess the nutrient requirements for different growth stages of trees. The nutrient budget was calculated and conventional fertilizer requirement was calculated under two scenarios. The first scenario assumed no loss of nutrients from the system. Second scenario assumed that the loss of nutrients is equal to the nutrients supplied through the soil. According to the current practices nutrients from leaf litter, flowers and cashew apples were considered as recycled for both scenarios. The harvested nuts contained 1.97% Nitrogen (N), 0.24% Phosphorus (P), and 0.68% of Potassium (K). The plant dry weight increment in terms of N, P and K was 3000 g/tree/year, 494 g/tree/year, and 1776 g/tree/year, respectively. Soil analysis showed that soil nutrient content was very low as 0.19% of N, 5.21 ppm of P and 4.60 ppm of K. These data were used to get the organic and conventional fertilizer requirements for cashew by calculating the nutrient budget. As the required conventional fertilizer for expected yield in the first scenario, could be supplied either cattle manure- 233.7 kg/tree/year or broiler litter- 101.0 kg/tree/year or layer litter- 143.8 or compost- 340.0 kg/tree/year. Fertilizer requirement for the second scenario could be either cattle manure- 234.2kg/tree/year or broiler litter- 149.5 kg/tree/year or layer litter- 153.1 kg/tree/year or compost- 340.6kg/tree/year. This application could help to minimize the unmatched gap in cashew between the current and expected yields.Item type: Item , පහතරට කළු තේ වල ජෛව සක්රිය සංයෝග මත තේ කොළ පැසවීමේ උෂ්ණත්වයේ සහ කාලයේ බලපෑම(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Marapana, R.A.U.J.; Senadeera, K.V.K.N.පැසවීම යනු එන්සයිම වල ක්රියාකාරිත්වයෙන් කාබනික උපස්ථර වල රසායනික වෙනස්කම් ඇති කරන ක්රියාවලියකි. පැසවීම කළු තේ නිෂ්පාදනයේ එක් පියවරක් වන අතර පැසවීමේ උෂ්ණත්වය සහ කාලය කළු තේ වල ගුණාත්මක භාවයට බලපායි. ජෛව ක්රියාකාරී සංයෝග යනු ආහාර වල සුළු ප්රමාණ වලින් අඩංගු පෝෂණ සංරචක වේ. කළු තේ වල ඇති ජෛව ක්රියාකාරී සංයෝග වලින් බොහෝ සෞඛ්යය ප්රතිලාභ ඇත. ශ්රී ලංකාවේ කළු තේ භූගෝලීය සම්භවය මත උඩරට, මැදරට සහ පහතරට ලෙස වර්ගී කරණය කර ඇත. මෙම අධ්යයනයේ අරමුණ වූයේ පැසවීමේ උෂ්ණත්වය හා කාලය අනුව පහතරට තේ වල ඇති පොලිෆීනෝල්, ෆ්ලේවනොයිඩ සහ ප්රතිඔක්සිකාරක යන ජෛව සක්රීය සංයෝග වල සංයුතියේ සිදුවන වෙනස් කම් හඳුනාගැනීමයි. ඒ සඳහා මැලවීමේ සහ කැපීමේ පියවරෙන් පසු තේ දළු විවිධ උෂ්ණත්ව පරාසයන් (15-20, 25-30, 35-40 °C) යටතේ විවිධ කාල සීමාවන් තුළ (පැය 1-2, 2-3, 3-4) පැසවනු ලැබූ අතර අනතුරුව 85 °C උෂ්ණත්වයේ මිනිත්තු 30 ක් වියළන ලදී. ඉන්පසු එම තේ සාම්පල වල සාරය ලබාගෙන සම්පුර්ණ පොලිෆීනෝල්, සම්පූර්ණ ෆ්ලේවනොයිඩ් සහ ප්රතිඔක්සිකාරක අන්තර්ගතයන් විශ්ලේෂණය කරන ලදී. එහිදී තේ කොළ පැසවීමේ උෂ්ණත්වය සමස්ත පොලිෆීනෝල්, ප්රතිඔක්සිකාරක සහ ෆ්ලේවනොයිඩ් අන්තර්ගතයන්ගේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති කරන බව සොයාගන්නා ලදී. තේ පැසවීමේ කාලය සම්පූර්ණ පොලි ෆෙනෝල් සහ ෆ්ලේවනොයිඩ් අන්තර්ගතයන්ගේ පැහැදිලි වෙනසක් ඇති කල නමුත් ප්රතිඔක්සිකාරක අන්තර්ගතයේ එවන් පැහැදිලි වෙනසක් සිදු නොවීය. පැසුණු තේ සාම්පල වල සම්පූර්ණ පොලිෆීනෝල් අන්තර්ගතය 23.72-76.50 mg/100ml අතර විය. ප්රතිඔක්සිකාරක සහ සම්පූර්ණ ෆ්ලේවනොයිඩ් අන්තර්ගතයන් පිළිවෙලින් 2.18-3.54 mg/ml සහ 1.77-3.61 mg/ml පරාසයක පැවතුනි. 15-20 °C උෂ්ණත්වයේ පැය 1-2 ක් පමණ පැසුණු තේ සාම්පලයේ ඉහළම සම්පුර්ණ පොලි ෆෙනෝල් සහ ප්රතිඔක්සිකාරක අන්තර්ගතයක්ද, 35-40 °C උෂ්ණත්වයේ පැය 2-3 කාලයක් පැසුණු තේ සාම්පලයෙන් ඉහළම සම්පූර්ණ ෆ්ලේවනොයිඩ් අන්තර්ගතයද පෙන්නුම් කරන ලදී. 35-40 °C උෂ්ණත්වයේ පැය 3-4 ක් පමණ පැසුනු තේ සාම්පලයෙන් අවම සම්පූර්ණ පොලිෆීනෝල් සහ ප්රතිඔක් සිකාරක අන්තර්ගතයක් නිරීක්ෂණය කරන ලදී. අඩුම සම්පුර්ණ ෆ්ලේවනොයිඩ් අන්තර්ගතයක් පෙන්නුම් කරන ලද්දේ 15-20 °C උෂ්ණත්වයේ පැය 2-3 කාලයක් පැසුණු තේ සාම්පලයෙනි. ඒ අනුව ඉහල පැසවීමේ උෂ්ණත්ව වලදී කළු තේ වල සම්පූර්ණ පොලිෆෙනෝල් අන්තර්ගතයේ සහ ප්රතිඔක්සිකාරක සංයුතියේ අඩු වීමක් පෙන්නුම් කරන අතර මුළු ෆ්ලේවනොයිඩ් අන්තර්ගතයේ වැඩි වීමක් පෙන්නුම් කරයි. එමෙන්ම පැසවීමේ කාලය වැඩි වන විට සම්පූර්ණ පොලිෆිනෝල් අන්තර්ගතයේ අඩු වීමක් පෙන්නුම් කරයි. මෙම අධ්යයනයේ වැඩි දුර පර්යේෂණ මැදරට හා උඩරට තේ සඳහාද සිදු කිරීම වඩාත් ප්රතිඵලදායක වේ.Item type: Item , විවිධ කෘෂි දේශගුණික කලාප වලින් ලබා ගන්නා මීපැණි වල ගුණාත්මකභාවය එකිනෙකට වෙනස් වන බව ඔබ දන්නවාද?(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Rajapakshe, A.S.I.; Abeysinghe, D.C.; Dharmadasa, R.M.මී මැස්සන් යනු ප්රධාන වශයෙන් ශාක වල පුෂ්ප වෙතින් තම ආහාර අවශ්යතාව සපයා ගන්නා ඉතා ප්රයෝජනවත් ජීවී කොට්ඨාශයකි. මොවුන් පෝෂණය සඳහා මල් පැණි සහ පරාග ලබා ගනී. මී මැස්සන් බෝග පරාගනය කිරීමට සහ පරිසරයේ සශ්රීක බව පවත්වා ගෙනයාමට වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි. "මී පැණි" හෙවත් "මධු" ලෙසින් හැඳින්වෙන්නේ මී මැස්සන් විසින් පැණි නිපදවන ශාක වලින් එකතු කරන ලද පැණි භාවිතා කර සාදන සීනි සහිත ද්රව්යයකි. ඉතා ඉහළ ඖෂධීය වටිනාකමක් ඇති මී පැණි, අතීතයේ සිට පුරාණ හෙළ වෙදකමේ දී සුව නොවන තුවාල සුව කිරීමට, දියවැඩියාව, උගුරේ ආසාදන, ඇස් ආශ්රිත රෝගාබාධ වැනි විවිධ රෝගාබාධ සඳහා ප්රතිකාර කිරීමට යොදාගෙන ඇත. කොටිඩ් 19 වසංගතයේ ප්රතිඵලයක් ලෙස මී පැණි එහි ඇති ප්රතිශක්තිය ඉහළ නැංවීමේ ගුණාංග හේතුවෙන් මෑතකදී සමාජයේ වඩාත් ආකර්ෂණය දිනාගෙන ඇත. මී පැණි වල ඇති මෙම ඖෂධීය වටිනාකම පැණි ලබාගන්නා ශාක ප්රභවය, පාරිසරික හා දේශගුණික සාධක හා මී මැස්සන් විශේෂය වැනි බොහෝ සාධක මත රඳා පවතී. එනම් විවිධ ප්රදේශ වලින් ලබාගන්නා මී පැණි වල ඇති ගුණාත්මකභාවය වෙනස් වන බව මෙයින් තහවුරු වේ. ශ්රී ලංකාවේ කෘෂි දේශගුණික කලාප 46 ක් ඇති අතර විවිධ කෘෂි දේශගුණික කලාප වලින් ලබාගන්නා මී පැණි වල ඇති ගුණාත්මක භාවය හා රසායනික ගුණ පිළිබඳව දේශීය වශයෙන් මෙතෙක් සිදු කර ඇති විද්යාත්මක පර්යේෂණ අල්පය. එබැවින්, ශ්රී ලංකාවේ විවිධ ප්රදේශ වන අම්පාර (පහතරට වියළි කලාපය), බිඳුනුවැව (උඩරට අතර මැදි කලාපය), කොත්මලේ (මැදරට තෙත් කලාපය), දෙනියාය (මැදරට තෙත් කලාපය), වාරියපොල (පහතරට අතරමැදි කලාපය), මාවතගම (පහතරට අතරමැදි කලාපය), මහියංගනය (පහතරට අතර මැදි කලාපය), මාතර (පහතරට තෙත් කලාපය) සහ වෙළෙඳ පොළින් ලබාගත් මී පැණි සාම්පල වල ඖෂධීය ගුණ සහ රසායනික ගුණාංග ඇගයීම සඳහා අධ්යනයක් සිදු කරන ලදී. මෙහිදී අම්පාර ප්රදේශයෙන් (පහතරට වියළි කලාපයෙන්) ලබාගත් මී පැණි වල ඉහළ ඖෂධීය ගුණයක් ඇති බව වාර්තා විය. මෙයට හේතුව එම මී පැණි සාම්පලය ලබාගත් ස්ථානයේ විශාල ශාක විවිධත්වයක් තිබීම විය හැකිය. තවද, වෙළෙඳ පොළෙන් ලබාගත් මී පැණි සාපේක්ෂව අඩු ගුණාත්මක භාවයෙන් යුක්ත වන බව වාර්තා විය. මේ අනුව විශාල ශාක විවිධත්වයක් ඇති ප්රදේශ වල මී මැසි පාලනය දිරිගැන්වීම මගින් ගුණාත්මක භාවයෙන් ඉහළ මී පැණි නිෂ්පාදනය කළ හැකි බව මෙම පරීක්ෂණයෙන් පෙනී යයි.Item type: Item , “කුළුබඩු ලොව රැජින” කහ කුඩු නිශ්පාදන ක්රමවල රසායනික ගුණාත්මයේ වෙනස(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) De Silva, M.S.C.K.; Abeysinghe, D.C.; Dharmadasa, R.M.කහ යනු මුළුතැන්ගෙයක ආහාර සකස් කිරීමේදී අත්යා වශයම කුළු බඩුවකි. කහ කුළු බඩුවක් ලෙස භාවිතා කිරීම මඟින් කහ අලවල අඩංගු ප්රතිඔක්සිකාරක ගුණය හා එහි අඩංගු රසායනික සංයෝග මඟින් හෘද සෞඛය වැඩි දියුණු කිරීම, පිළිකා සෛල වලට එරෙහිව ක්රියා කිරීම, මානසික අවපීඩනය අවම කිරීම වැනි බොහොමයක් සෞඛ්යමය ප්රතිලාභ ලැබේ. මෑතකදී රජය විසින් කහ ආනයනය සම්පූර්ණයෙන් වැලැක්වීමෙන් පසුව ජනතාව අතර කහ පිළිබඳව වැඩි කතා බහක් ඇති විය. ජනතාව විවිධ ක්රම භාවිතා කරමින් කහ කුඩු නිෂ්පාදනය තම නිවෙස් වල දීම සිදු කරන ලදී. නමුත් විද්යාත්මකව මෙම ක්රම අතර ප්රතිඔක්සිකාරක ගුණය හා එහි අඩංගු රසායනික සංයෝග ප්රමාණය පරීක්ෂා කර නොමැත. එමෙන්ම කහ අල, මව් අල හා ඇඟිලි අල ලෙස කාණ්ඩ කල හැක. පැරැන්නන් අතර මව් අල හා ඇඟිලි අල අතර කහ කුඩු නිපදවීමේදී වෙනසක් ඇති බවට මතයක් පැවතුණි. එවන් වකවානුවක පරීක්ෂකයන් කණ්ඩායමක් විසින් සිදු කරන ලද මෙම පර්යේෂණයේ අරමුණ වූයේ විවිධ ක්රම මඟින් නිශ්පාදිත කහ කුඩු වල ප්රතිඔක්සිකාරක ගුණය හා අඩංගු රසායනික සංයෝග ප්රමාණය අධ්යනය කිරීමයි. පරීක්ෂණය සඳහා කහ අල ශ්රී ලංකාවේ විවිධ කෘෂි පාරසරික ප්රදේශ වලින් ලබා ගන්නා ලදී (ගාල්ල, මහනුවර, දිවුලපිටිය හා නිකවැරටිය) මෙම අල මව් හා ඇඟිලි අල වශයෙන් වෙන් කොට ඒවා එකිනෙකට වෙනස් වූ නිෂ්පාදන ක්රම තුනක් භාවිතා කර නිශ්පාදනය කරන ලදී. මෙම ක්රම වූයේ, • කහ අල ජලයේ තම්බා ගෙන කැබලි වලට කපා අව්වේ වේලාගෙන කුඩු කර ගැනීම. • කහ අල ජල වාෂ්පයෙන් තම්බාගෙන කැබලි වලට කපා අව්වේ වේලාගෙන කුඩු කර ගැනීම. • තැබීමකින් තොරව කහ අල කැබලි වලට කපා අව්වේ වේලාගෙන කුඩු කර ගැනීම පර්යේෂණයේ අවසන් නිගමනය වූයේ ප්රතිඔක්සිකාරක ගුණය අතින් හා අඩංගු රසායනික සංඝටක ප්රමාණය අතින් ඉහත ක්රම තුන අතරත්, මව් අල හා ඇඟිලි අල අතරත් කිසිදු වෙනසක් නොමැති බවයි. එමගින් ගම්ය වන්නේ ඉහත ඕනෑම ආකාරයක කහ කුඩු නිෂ්පාදන ක්රමයන්ගෙන් ඖෂධීය ගුණයෙන් නොවෙනස් කහ කුඩු නිෂ්පාදන සිදු කළ හැකි බවයි.Item type: Item , Mihimadala Science Programme - Episode 36 : Power of Modern Science(Colombo : National Science Foundation Mihimadala Television Programme : Series II, 2023-11-02) National Science Foundation