Communities in DSpace
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
Item type: Item , බේරේ වැවේ අධි-සුපෝෂිත තත්ත්වය අවම කිරීම සඳහා ප්රතිකර්ම ක්රම(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Attanayake, N.N.N.; Fonseka, W.A.K.S.; Ilangakoon, I.A.S.R.; Himanoojan, S.; Withanage, M.; Athapattu, B.C.L.සුපෝෂනය, එනම් පෝෂ්ය පදාර්ථ අධික ලෙස පොහොසත් වීම නිසා ශාක ප්ලවාංග සහ ජීවීන්ගේ අධික වර්ධනය, අසමතුලිත ජලජ පද්ධතියකට මග පාදයි. මානව ක්රියාකාරකම් සහ නාගරීකරණය හේතුවෙන් බේරේ වැවේ ජලය, සුපෝෂනයට තුඩු දෙන ප්රධාන පෝෂ්ය පදාර්ථ වන නයිට්රජන් සහ පොස්පරස් වලින් පොහොසත් වී ඇත. වැව් අවසාදිත පොස්පරස්වලින් පොහොසත් බැවින් වැවේ ජලය සදහා පමණක් ප්රතිකර්ම කිරීමෙන් වැටේ ජලයේ ගුණාත්මක භාවය විශාල ලෙස වැඩි දියුණු නොවේ. බාහිර බලපෑම අඩු කර තිබියදීත්, විල් අවසාදිත තවමත් පෝෂක ප්රභවයක් ලෙස ක්රියා කළ හැකි බැවින්, බේරේ වැටේ සුපෝෂනය ක්රියා වලිය සෑම විටම සිදු වේ. අවසාදිත වලින් පෝෂ්ය පදාර්ථ මුදා හැරීම අඩු වීමේ බලපෑම ජෛව අඟුරු භාවිත කරමින් ජල - අවසාදිත ආකෘතියක් අධ්යයනය කරන ලදී. වෙනස් නොකළ පොල් කටු ජෛව අඟුරු, බහුල වශයෙන් පවතින නිසා සහ ප්රචලිත අවශෝෂකයක් හේතුවෙන් එය වැව් අවසාදිතවලින් පෝෂක අවශෝෂණයක් ලෙස භාවිතා කරන ලදී. තෝරාගත් ස්ථාන වලින් විල් අවසාදිත සහ විල් ජලය එකතු කර පර්යේෂණාත්මක සැකසුම් 07 ක් සකස් කරන ලදී. පළමු සැකසුම් දෙක ආකෘති ලෙස සකස් කරන ලදී. තවත් සැකසුම් හතරක්, අවසාදිත සහ ජෛව අඟුරු සමඟ 1:1 සහ 5:1 අනුපාතයට මිශ්ර කරන ලදී. අවසාන සැකසුමෙ අවසාදිතයට ඉහලින් ජෛව අඟුරු ස්ථරයක් සකස් කරන ලදී. පර්යේෂණාත්මක සැකසුමේ පළමු ආකෘති දෙකේ ආරම්භක පොස්පේට් සාන්ද්රණයේ සාමාන්ය අගය, පිළිගත හැකි සීමාවට වඩා 1.96 මිලිග්රෑම් / ලීටර් සිට 3.04 මිලිග්රෑම් / ලීටර් දක්වා දින 51 ක් තුලදී ඉක්මවා ගියේය. අවසාදිත සහ පොල් කටු ජෛව අඟුරු සහිත සැකසුම් වලදී පළමු සති 03 තුළ ජල තීරුවේ පොස්පේට්, නයිට් රයිට් සහ නයිට්රේට් සාන්ද්රණය කැපී පෙනෙන ලෙස අඩු විය. ජෛව අඟුරු යෙදු සියලුම සැකසුම් තුලින් ඇමෝනියම් අඩු කිරීමේ ඉහළ කාර්යක්ෂමතාවයක් පෙන්නුම් කරන ලදී. ප්රතිඵල වලට අනුව, ජෛව අඟුරු දූෂිත අවසාදිත සඳහා පිලියමක් ලෙස ඉහළ කාර්යක්ෂමතාවයක් පෙන්නුම් කරයි. තවද එය පාරිසරික වශයෙන් තිරසාර සංවර්ධනයේ මූල ධර්මවලට අනුකූල වන අතර එය දූෂක ද්රව්ය අවශෝෂණය කර අවම කරයි. ජෛව අඟුරු මගින් අවසාදිත ප්රතිකර්මය සදහා පුලුල් කාර්යක් සිදු කරයි. තවද පාරිසරික විපර්යාස නිසා ඇතිවන ජල විද්යාවේ සහ පෝෂක ගතිකයේ වෙනස්කම් සමඟ පවතින භෞතික, රසායනික සහ ජීව විද්යාත්මක පාලන ක්රමවල සඵලතාවය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම ද අවශ්ය වේ.Item type: Item , මළ ගංගා (කාලීනව සිඳීයන) සහ බහු වාර්ශික ගංගා (ස්ථිර ජල ප්රවාහ) වල ජල අවශෝෂණය සහ ගලා යෑමේ හැකියාවන් නිරීක්ෂණය(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Madhushani, T.M.C.I.; Gomes, P.I.A.බහු වාර්ශික ගංගා (ස්ථිර ජල ප්රවාහ) මෙන් නොව මළ ගංගා (කාලීනව සිඳීයන) අධික වර්ෂාපතනයකින් පසුව, වසරේ ඇතැම් කාල වලදී පමණක් ගලා යයි. ප්රධාන ජල පෝෂක ප්රදේශවල සහ වියළි දේශගුණික කලාපවල මළ ගංගා බහුලව දක්නට ලැබෙනමුත් මෙම ගංගා පිළිබඳ අපගේ දැනුම තරමක් සීමිතය. මෙම අධ්යයනය සිදු කරනු ලැබුවේ පොළවේ මතුපිට පවතින ජලය, භූගත ජල ස්ථර දෙසට ගමන් ගන්නා ආකාරය සහ මළ ගංගාවන්ට ආසන්න ප්රදේශ වල ජලය අවශෝෂණය කිරීමේ හැකියාව විමර්ශනය කිරීමට සහ අනෙකුත් බහු වාර්ශික ගංගා සමඟ සන්සන්දනය කිරීම සඳහාය. අතරමැදි දේශගුණික කලාපයේ පිහිටි ලොග්ගල් ඔයට ගලා බසින ඇළක් ආශ්රිතව මෙම පරීක්ෂණ සිදු කර ඇත. බහු වාර්ශික ගංගා වලට සාපේක්ෂව මළ ගංගාවන්හි ජල අවශෝෂණ ධාරිතාවය දෙගුණයකින් පමණ වැඩි විය. එමෙන්ම මළ ගංගා ආශ්රිතව ජලය භූගත ජල සංචිත දක්වා ගලායෑමේ වේගයද බහු වාර්ශික ගංගා වලට වඩා සාපේක්ෂව වැඩිය. අවසාන වශයෙන්, මළ ගංගා යනු ජලය අවශෝෂණය කිරීමේ සහ මතුපිට ජලය භූගත ජල සංචිත දක්වා ගෙන යාමේදී ඉතාමත් වැදගත් වන ප්රවාහයකි. මන්දයත්, මෙම ගින් භූගත ජල ප්රමාණය ඉහළ නැංවීමට මෙන්ම ඒ ආශ්රිත ප්රදේශයන්හි ගංවතුර අවධානම පාලනය කිරීමට ද ඉවහල් වන බැවිනි.Item type: Item , නව ඇල්ජිනේට් නැනෝ තන්තු සහිත ප්රතිබැක්ටීරිය සැරහුමක ශකයතාව අධ්යයනය කිරීම(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Dissanayake, N.S.L.තුවාලයක් ආවරණය කිරීම සම්මත තුවාල සත්කාරයේ අත්යවශ්ය අංගයකි. තුවාලයකට ප්රතිකාර කරන අතරතුර, තුවාලය ආරක්ෂා කිරීමට සහ සුව කිරීමේ පරිසරයක් සැපයීමට ආවරණයක් ක්රියා කරයි. කෙසේ වෙතත්, සාම්ප්රදායික තුවාල ආවරණ වල අවාසි ලෙස දුර්වල බාධක ගුණ, දුර්වල රක්ත ස්ථිතකය සහ තුවාල වලට පහසුවෙන් ඇලීම ඇත. එබැවින්, සාම්ප්රදායික තුවාල ආවරණවල අවාසි සලකා බැලීමේදී, සමට ඇලී සිටීමෙන් අමතර හානි වළක්වන, ඉහළ ප්රතිබැක්ටීරීය ක්රියාකාරිත්වයක් ඇති සහ හොඳ වාතාශ්රයක් ලබා දීමේ හැකියාව සහ ජලයට ඔරොත්තු දෙන ගුණයෙන් යුත් තුවාල සුව කිරීමට හැකියාව සහිත නව තුවාල ආවරණයක් නිර්මාණය කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. තුවාලයක් ආවරණය කිරීමේදී හොඳ වාතාශ්රයක් ලබා දීමේ හැකියාව අනිවාර්ය ගුණාංගයක් වන අතර තුවාලයට තෙතමනය හුවමාරු කිරීම සහ තුවාල වල ලේ කැටගැසීම සහ එපිටිලියල් කරණයට පහසුකම් සපයයි. ජල ආරක්ෂණය යනු තුවාලයට ජලය ඇතුලුවීම වළක්වන තවත් වැදගත් ගුණාංගයක් වන අතර එමඟින් තුවාලය සුව කිරීමේ වේගය වැඩි කරයි. මෙමගින් ජල බිඳිති සමඟ ක්ෂුද්ර ජීවීන් ද තුවාලය තුලට යාම වළක්වයි. ප්රති-ක්ෂුද්ර ජීවී ගුණය තුවාලයක් සඳහා අත්යවශ්ය වේ, මන්ද එය ක්ෂුද්ර ජීවීන් විනාශ කර තුවාලයේ ඉදිමුම වලක්වයි. මෙම පර්යේෂණයේ අරමුණ වන්නේ ජල ආරක්ෂිත, වාතාශ්රයක් ලබා දීමේ හැකියාව සහිත සහ ප්රති - ක්ෂුද්ර ජීවී ගුණ සහිත නව තුවාල ආවරණයක් නිර්මාණය කිරීමයි. සැරහුම ස්ථර දෙකකින් සමන්විත වන අතර, ඇතුළත ස්ථරය රිදී නැනෝ අංශු සහිත ඇල්ජිනේට් නොවියන රෙදි කඩක් වන අතර එය තුවාල වල දියර අවශෝෂණය කර ප්රති - ක්ෂුද්ර ජීවී ගුණය සපයයි, සහ පිටත ස්ථරය වාතාශ්රය සැපයීම සහ ජල ආරක්ෂිත හැසිරීම් යන දෙකම ඇති ජල විකර්ෂක පොලියුරෙතේන් සහ සිලිකා ජෙල් අඩංගු ස්ථරයකි. රිදී නයිට්රේට් රිදී නැනෝ අංශු දක්වා අඩු කිරීම සඳහා අඩු කිරීමේ කාරකයක් සහ ස්ථායිකාරකයක් ලෙස සෝඩියම් ඇල්ජිනේට් භාවිතා කරන ලදී. ප්රතිබැක්ටීරිය තුවාල සැරහුමේ ගුණාංග තක්සේරු කරන ලද අතර, ප්රතිඵල වලින් පෙන්නුම් කළේ එහි කැපී පෙනෙන ජල අවශෝෂණය සහ රඳවා ගැනීමේ හැකියාව ඇති අතරම තුවාලයෙන් පිටකරන දියර සැලකිය යුතු පරිමාවක් අවශෝෂණය කර ගැනීමට හැකියාව ඇත. මෙම සැරහුම ඉහළ යාන්ත්රික ගුණ සහ ජෛව ගැළපුමක් පෙන්නුම් කරයි. අවසාන වශයෙන්, Pseudomonas aeruginosa සහ Staphylococcus aureus වලට එරෙහිව අභ්යන්තර ස්ථරයේ ප්රතිබැක්ටීරිය ක්රියාකාරීත්වය සැලකිය යුතු තරම් ඉහල විය.Item type: Item , Efficacy of Native Plants in Residential Landscaping: A Case Study on the Perceptions of Urban Residents in Colombo District(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Subashini, J.K.W.N.; Yakandawala, K.; Minor, E.S.A plant is considered native if it has occurred naturally in a particular region, ecosystem, or habitat without human introduction. Native plants can survive well with less water, fertilizer, and maintenance, if they are properly planted to match their growth requirements. Native plants support humans and the environment in multiple ways and are considered as a major segment of sustainable landscaping. Even though there is a wide variety of native plants in Sri Lanka, many lack a satisfactory level of knowledge regarding native plants and their use in landscaping. Therefore, the present study was conducted to evaluate the attitudes of the urban community in the Colombo District towards the use of native plants for landscaping. A pre-tested questionnaire was used to collect socio-demographic information and to evaluate the knowledge and attitudes of respondents on native plants. The Chi-square of association test was used to identify significant socio-economic factors that influence the attitudes of the respondents on native plants. According to the results, majority of the respondents were not familiar with the concept of native plants, where only 33% were aware about the native plants. However, the majority of respondents strongly agreed (71%) with the fact that native plants do not cause any harmful effects to the environment and native plants are having more benefits compared to non-native ornamentals. Further, it was noted that, Azadirachta indica (“Kohomba”) was the most widely used (34%) native plant followed by Murraya paniculata (“Atteriya”) (26%) and Jasminum grandiflorum (“Saman Pichcha”) (24%) in the observed residential gardens. According to the results of the Chi-square test, the attitudes of the respondents were associated with the age and occupation. This study suggested that native plants receive a very limited attention in the landscaping context in Sri Lanka, mainly due to the limited knowledge. Hence it is required to enhance the awareness on the benefits of using them to increase the positive attitudes of the people on native plants.Item type: Item , Let’s get more proteins to our body from a specially developed cracker using the red seaweed Gracilaria verrucosa(Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science ,, 2022) Samarathunga, R.M.J.N.; Wijesekara, I.; Jayasinghe, M.A.Seaweeds are large aquatic photosynthetic plant-like organisms which have many health beneficial compounds. There’s an interesting phrase revealed by the father of medicine, Hippocrates: “Let food be the medicine”. Interestingly, seaweeds as a food can make people healthy. Have you ever tasted foods incorporated with seaweeds? Sri Lanka is an island with a long sea belt around it where these seaweeds can be found attached to rocks and other creatures in the sea. There are red, green and brown seaweeds in the nature that mainly classified according to their colour. Fortunately, a red seaweed called Gracilaria verrucosais found in the eastern coast of Sri Lanka. Coastal belt of Trincomalee is viewed like a red carpet at certain periods of the year due to the massive growth of this seaweed. People who live nearby call this seaweed as “Kanji pasi” which they have practiced to collect them for preparing porridge. Hence, it declares that Gracilaria verrucosa has been used as a food in Sri Lanka from previous time. Here’s good news; a group of researchers from the Department of Food Science, University of Sri Jayewardenepura has developed a cracker using this seaweed to enrich the diet with protein and other nutrients. Moreover, laboratory tests were carried out to find the physical and chemical properties of the new product. Dried and powdered G. verrucosa can be added up to 5% (w/w) in making crackers with better taste, odour, colour, appearance and overall acceptability. The protein content in crackers increased as15.25±0.01%,18.63±0.28%, 20.33±0.01% and 25.01±0.01% when adding seaweeds at 0%, 1%, 3% and 5% (w/w). Today, protein requirement plays an immense role in the human diet. Therefore, enhancement of protein in foods is globally essential. These crackers have a reddish brown colour and hardness increases with incorporation of seaweeds. These physical properties are favourable features of consumer acceptability. G. verrucosa dried powder is rich in macro minerals (Ca, Na, Mg and K; 560.53, 1112.89, 1935.81 and 3874.21 mg/kg respectively). Furthermore, these seaweed crackers have exhibited therapeutic properties like antioxidant activity with 12.63% DPPH radical scavenging activity. Shelf-life of these crackers is 15 days without addition of preservatives. Production of seaweed crackers is cost effective since addition machinery and equipment are not required. However, this would be an initial step in Sri Lanka to fulfill the protein requirement in human diet.