වැඩිහිටියන්ගේ ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදු තීරණය කරන සාධක හඳුනාගැනීම් සහ නම් පුරුදු ඔවුන්ගේ ආහාර ටේල් වල ගුණාත්මක භාවයට ඇති සම්බන්ධතාවය හඳුනාගැනීම
| dc.contributor.author | Dharmadasa, M.A.B.G. | |
| dc.contributor.author | Adikari, A.M.N.T. | |
| dc.date.accessioned | 2026-10-23T18:54:10Z | |
| dc.date.issued | 2022 | |
| dc.description.abstract | අප ලබාගන්නා ආහාර වේල් වල ගුණාත්මක භාවය සහ එම ආහාර වේල් වල තත්ත්වය ආහාර සම්බන්ධ ලෙඩ රෝග ඇතිවීම සඳහා සෘජුවම බලපායි. එම නිසා වර්තමානයේදී මිනිසුන් ඔවුන්ගේ ආහාර වෙල් පිළිබඳව වඩාත් සැලකිලිමත් වීමට පෙළඹී ඇත. ආහාර වේල් වල ගුණාත්මක භාවය තීරණය කරන ප්‍රධානම සාධකයක් වන්නේ ඔවුන්ගේ ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදුයි. මෙම ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදු තීරණය කරන සාධක හඳුනා ගැනීමට සහ එම පුරුදු ඔවුන්ගේ ආහාර වේල් වල ගුණාත්මක භාවයට ඇති සම්බන්ධතාවය පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු කර ඇත්තේ ඉතාමත් සීමිත පර්යේෂණ සංඛ්‍යවකි. එම නිසා මෙම අධ්‍යයනය වැඩිහි වියන්ගේ ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදු නිරණය කරන සාධක හඳුනා ගැනීමට සහ එම සාධක ආහාර වේල්වල ගුණාත්මකභාවයට ඇති සම්බන්ධතාවය හඳුනා ගැනීම අරමුණු කරගෙන සිදු කරන ලද්දකි. කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ වෙසෙන ඔවුන්ගේ නිවාස සඳහා ආහාර මිලදී ගැනීම සිදු කරන වැසිහි වියන් 113 දෙනෙකු සම්බන්ධ කරගනිමින් මෙම අධ්‍යයනය සිදු කරන ලදී. එම වැසිහි වියන්ගේ සමාජ ආර්ථික තොරතුරු සහ ඔවුන්ගේ ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදු පිළිබඳව දත්ත ප්‍රෂ්ණාවලියක් භාවිතයෙන් එක් රැස් කර ගන්නා ලදි. ආහාර වේල් පිළිබඳව තොරතුරු එක්රැස් කරගැනීම සඳහා දින තුනක් ඇතුළත ඔවුන් ලබාගත් සියලු ආහාරපාන ද සටහන් කිරීම සඳහා උපදෙස් ලබාදුනි. පසුව මෙම දත්ත උපයෝගී කරගෙන අහාර වේල් වල ගුණාත්මක භාවය නිර්ණය කිරීම සඳහා ජාත්‍යන්තර දර්ශකයක් වන DQ-H දර්ශකය යොදා ගන්නා ලදී. DQ-H අගය 0 සිට 100 දක්වා වූ පරාසයක් වන අතර එම අගය සියයට ආසන්නවත්ම ආහාරය ගුණාත්මක භාවය ද ඉහළ යයි. DQl-H අගය මගින් ආහාර වේල් වල පිපිධත්වය, ප්‍රමාණවත් බව, මධ්‍යස්ථභාවය සහ ආහාර වේලෙහි සමස්ත සමතුලිතාවය යන අංග හතර පිළිබඳව අධ්‍යයනයක් සිදු කළ හැකිය. තවද ආහාර දත්ත තක්සේරු කිරීමට Food-Base 2000 මෘදුකාංගය භාවිතා කරන ලදි. සංඛ්‍යාතමය විශ්ලේෂණය කිරීමට SPSS මෘදුකාංගය භාවිතා කරන ලදී. මෙම පරීක්ෂණ අධ්‍යයන සාම්පලය වයස අවුරුදු 18 ත් 65 ත් අතර වැසිහි වියන් 113 දෙනෙකු ගෙන් සමන්විත විය. මෙම සාම්පලයේ සාමාන්‍ය වයස අවුරුදු 50.3±8.9 විය. පෝෂණ තොරතුරු, රසය, මිල, කල් ඉකුත්වන දිනය, ආහාර වල අමුද්‍රව්‍ය ලැයිස්තුව, ආහාර සැකසීමේ පහසුව සහ ආහාර අලෙවිසැල් පිහිවීම නියැදියේ මිල දී ගැනීමේ පුරුදු තීරණය කරන බව ප්‍රතිඵල වලින් පෙනී ගියේය. සාම්පලයේ මධ්‍යන්‍ය DQ-H අගය 63.27±10.03 වූ අතර වැසිහි වියන්ගෙන් 88% කට DQl-1 අගයන් 250 තිබූ අතර එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ බහුතරයක් ගුණාත්මක ආහාර වේල් ලබාගෙන ඇති බවයි. සොයා ගැනීම් මගින් ජනවාර්ගිකත්වය, රැකියාව, අධ්‍යාපන මට්ටම සහ නිවසේ මාසික ආදායම යන සමාජ ආර්ථික තොරතුරු සහ ආහාරයේ ගුණාත්මක භාවය අතර සම්බන්ධයක් පෙන්නුම් කළේය (p<0.05). එපමණක් නොව, මිල, වෙළඳ නාමය. ආහාර වල පෝෂණ තොරතුරු, නැවුම් බව සහ ගබඩා කිරීමේ සහ තබා ගැනීමේ කොන්දේසි අනුව ආහාර වල සමස්ත ගුණාත්මකභාවය, ආහාර සැකසීමේ පහසුව සහ ආහාර මිලදී ගන්නා වෙළඳසල් වලට ඇති දුර ප%මාණය යන සාධක සහ ඔවුන්ගේ ආහාර වේල් වල ගුණාත්මක භාවය අතර ඍජු සම්බන්ධතාවක් පෙන්නුම් කළේය (p<D.05). අධ්‍යයන නියැදියේ වැසිහිවියන් ලබාගන්නා ආහාරයේ ගුණාත්මක භාවය ඔවුන්ගේ ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදු සමඟ සම්බන්ධ වී ඇති බැවින් හොඳ මිලදී ගැනීමේ පුරුදු අනුගමනය කරමින් සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර වේලක් ගැනීම පිළිබඳ දැනුවත්භාවය ආහාර හා සම්බන්ධ රෝග වළක්වා ගැනීම සඳහා වැදගත් වේ. | |
| dc.identifier.citation | SLAAS Proceedings of the 78th Annual Session 2022 | |
| dc.identifier.uri | http://vidya.nsf.gov.lk:8080/pdfs/vidslaas/2022/802E2.pdf | |
| dc.identifier.uri | https://viduketha.nsf.gov.lk/handle/123456789/21777 | |
| dc.language.iso | sin | |
| dc.publisher | Colombo : Sri Lanka Association for the Advancement of Science , | |
| dc.subject | Food | |
| dc.subject | Meals | |
| dc.subject | Food-Related Diseases | |
| dc.subject | Diets | |
| dc.subject | Eating Habits | |
| dc.subject | Socio-Economic | |
| dc.subject | Healthy Diet | |
| dc.title | වැඩිහිටියන්ගේ ආහාර මිලදී ගැනීමේ පුරුදු තීරණය කරන සාධක හඳුනාගැනීම් සහ නම් පුරුදු ඔවුන්ගේ ආහාර ටේල් වල ගුණාත්මක භාවයට ඇති සම්බන්ධතාවය හඳුනාගැනීම | |
| dc.title.alternative | 802/F | |
| dc.type | Article |